Oval halfCircle half
Terug

Thema 2026: Betrekken van cliënten/patiënten/netwerk

Publicatiedatum: 2 februari 2026

Eén van de thema's van het Kwaliteitskader FZ in 2026 is het betrekken van cliënten, patiënten en naasten bij de behandeling en begeleiding in de forensische zorg. 

Het thema betrekken cliënt/netwerk richt zich op het actief betrekken van de patiënt/cliënt en zijn/haar sociale netwerk bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van behandel- en begeleidingsplannen. Het ervaren van eigen regie in het traject beoogt motivatie bij de patiënt/cliënt te stimuleren en zo de zorg persoonsgerichter en effectiever te maken.

Meer informatie

Hieronder bundelen we een aantal tips en tools die jouw organisatie ondersteunen in de implementatie van dit thema. 

Podcastserie de kracht van naasten

‘De kracht van naasten’ is een podcast waarin de naasten van cliënten en patiënten in de forensische zorg centraal staan. In de eerste reeks van drie afleveringen wordt het belang van het betrekken van en samenwerken met naasten vanuit verschillende invalshoeken belicht.  

Ben je benieuwd naar het perspectief van een ervaringsdeskundige? In de eerste aflevering vertelt ervaringsdeskundige Jesse de Groot welke rol naasten hebben gespeeld tijdens en na zijn verblijf in de jeugdkliniek.

In de tweede aflevering gaan we in gesprek met familie-ervaringsdeskundige Rita van Maurik. Rita van Maurik vertelt over haar ervaringen als naaste van een zoon met een dubbele diagnose en waarom het belangrijk is om als naaste betrokken te worden. 

In de laatste aflevering komen onderzoeker Marian Zegwaard en verpleegkundige Everdien de Geus aan het woord. Zij bespreken waarom het betrekken van naasten essentieel is voor zowel hulpverleners als cliënten/patiënten, en lichten de PINM-methodiek toe.

Beluister de podcast hier

Forensische leerlijn: Samenwerken met naasten in de forensische zorg

De Forensische Leerlijn is een online leeromgeving met modules speciaal voor professionals in de forensische zorg. Eén van de modules gaat over samenwerken met naasten. Dit leertraject laat zien waarom samenwerking met naasten belangrijk is en hoe je dit vormgeeft. Je leert:

  • Wie ‘naasten’ zijn en welke rol zij spelen in behandeling en delictdynamiek.
  • Hoe je omgaat met emoties zoals schaamte, schuld en rouw.
  • Hoe je aandacht geeft aan kinderen en de spanning tussen herstel en veiligheid.

Volg de module hier

Onderzoek ‘Goed ernaast’ met e-learning module (KFZ)

Goed Ernaast is een e-module voor naasten van cliënten in de forensische psychiatrie. Het doel is om steun en (h)erkenning te bieden, inzicht te geven in de impact van grensoverschrijdend gedrag en handvatten te bieden voor thema’s zoals draagkracht, grenzen stellen en hulp vragen. De module combineert psycho-educatie met praktische oefeningen en is beschikbaar via Minddistrict en Karify.
 

Informatieboekje Opgenomen in een forensische kliniek. Wat betekent dat voor u als familie en naastbetrokkenen?

In 2027 hebben enkele FPA’s met ondersteuning van het EFP een boekje gemaakt, voor naasten van forensische patiënten, met als titel ‘Opgenomen in een forensische kliniek. Wat betekent dat voor u als familie en naastbetrokkenen?’. In dit boekje wordt ingegaan op thema’s waar naastbetrokkenen mee te maken krijgen aan de hand van een aantal ervaringsverhalen. Het boekje bevat ook praktische informatie voor familieleden. 

Dit boekje wordt in 2026 voorzien van een update. Lees hierover meer onder Wat kan je nog verwachten?

Bekijk het boekje hier

De netwerkgerichte professional binnen de klinische forensische psychiatrie: Wat werkt (niet)?

Het sociaal netwerk speelt een grote rol in het herstel van cliënten in de forensische klinische psychiatrie, maar professionals krijgen nog weinig handvatten om dit goed te benutten. Daarom werkt een onderzoeksteam samen met de praktijk aan een handreiking die laat zien wat wél en niet werkt in het betrekken van het netwerk. Het project combineert literatuuronderzoek, interviews, een landelijke vragenlijst en focusgroepen met professionals, behandelaren en patiënten. Hun ervaringen vormen de basis voor concrete best practices. 
 

MIND: familie en naasten

MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid (voorheen LPGGz) is de koepel van, voor en door cliënten- en familieorganisaties in de ggz. 

Bekijk hier wat zij bieden voor familie en naasten 

Ypsilon: naasten

Ypsilon komt op voor mensen die alleen via naasten hun zorg en ondersteuning georganiseerd krijgen én voor naasten zelf.

Bekijk hier wat Ypsilon doet voor familie en naasten

NaastenApp ontwikkeld door GGZ Drenthe

GGZ Drenthe heeft een eigentijdse manier gevonden om naasten te betrekken. Deze app is nu ook beschikbaar voor andere GGZ-organisaties.

Bekijk hier meer

AKWA Zorgstandaard Naasten

AKWA heeft een zorgstandaard ontwikkeld over samenwerking met en ondersteuning van naasten van mensen met psychische problematiek. De zorgstandaard bevat ook verschillende handvatten en hulpmiddelen, die ook interessant kunnen zijn voor de forensische praktijk.

Bekijk de zorgstandaard hier